دیوانگان پاریس در بازارکتاب

” دیوانگان پاریس”، عنوان مجلد تازه ای از مجموعه داستانهای کوتاه برگزیده جایزه اُ.هنری است با ترجمه لیدا طرزی که  وارد بازار کتاب شد..                                                                                     این کتاب که در سال 2023 در ایالات متحده به چاپ رسیده، همچون سایر مجلدات این مجموعه، برترین داستانهای کوتاه سال را در برگرفته و در اختیارعلاقمندان ادبیات و بویژه داستان کوتاه قرار داده است.

پیشینه جایزه داستان کوتاه ا.هنری به سال 1919 بازمی گردد. ده سال پس از مرگ ا.هنری دوستان و دوستداران وی این جایزه را بنیان نهادند تا با یادبودی که به گفته خودشان هم هنر نگارش داستان کوتاه را تقویت می کرد و هم به نویسندگان جوان انگیزه می بخشید، یاد ا.هنری را گرامی بدارند. برگزیدگان مجموعه 2023 به روشنی شور و شوق مستمر قالب داستان کوتاه را برای ادامه راه نشان می دهند. از آنجا که ا.هنری با تکبر و خودبزرگ بینی بیگانه بود جایزه ای که به نامش نامگذاری شده برای پرورش و تشویق اهالی ادبیات نیست بلکه برای این است که نمونه هایی از آثار بهترین نویسندگان معاصر جمع آوری شوند. به گفته لورن گراف، ویراستار این جلد از مجموعه داستانهای کوتاه برگزیده جایزه ا.هنری، یک داستان عالی می تواند نفرتهای غیرمنطقی را از میان ببرد و این یکی از بزرگترین مواهب روایت است.

کتاب دیوانگان پاریس شامل یازده داستان کوتاه از نویسندگانی از چهار گوشه جهان است. داستان “ساعات اداری” نوشته لینگ ما، داستانی خواندنی است که بطرزی مرموز مرزهای خیال و واقعیت را در هم می ریزد. زنی جوان بنام ماری که استاد دانشگاه است در دفتر کار خود که از قضا پیش از او دفتر کار استاد راهنمای فوت شده اش بوده، دری مخفی می یابد که به مکانی متفاوت و بسیار عجیب باز میشود. مکانی که در آن زمان ایستاده است و نمی گذرد. مکانی که بشدت و بطرزی سورئال خصوصی است. جایی که هم جاده دارد و هم جنگل. جایی که همیشه شب است و ماری یک بار به خود جرئت می دهد دردل جنگل پیش برود.

داستان “کوهِ مرد” نوشته کترین لِیسی، هم روایتگر اتفاقی نادر و باورنکردنی دردنیای پرهیاهو و آشوب ماست. در ایالت کانزاس ناگهان کوهی نمایان میشود که دیواره های آن نه از سنگ و خاک بلکه از تعداد زیادی انسان است، آن هم همه مرد. آنچه در این داستان نمادین جالب است همانا گمانه زنی ها وتفاسیر کسانی است که با این پدیده غریب روبرو میشوند. از تفاسیر سیاسی گرفته تا تاویل های دینی و آخرالزمانی. راوی داستان که زنی ورزشکار است تلاش می کند برای کشف راز این کوه از آن بالا برود و درمسیر صعود با یکی از آشنایان سابق خود برخورد می کند.

داستان ” جن زدگی حاجی هوتک” نوشته جمیل جان کوچایی، زندگی مهاجران را دستمایه کار خود قرار داده است. پیرمردی افغانستانی که سالها پیش به ایالات متحده مهاجرت کرده هنوز در مظان مشارکت در فعالیت های سیاسی است و همه لحظات زندگی خود و خانواده پرجمعیتش توسط جاسوسی ناشناس و نامرئی رصد میشود. داستان به شیوه دوم شخص روایت شده و تا پایان خواننده را در تعلیق نگاه می دارد.

اما بی گمان یکی از جذاب ترین داستانهای این مجلد داستان “دیوانگان پاریس” است به قلم رودریگو بِلانکو کالدِرون.  پژوهشگری مکزیکی برای گذراندن دوره کارورزی اش آزمایشگاه زبانشناسیِ لغت نامه ی انفورماتیک پاریس را انتخاب می کند، ولی از بد روزگار 23 نوامبر 2015 ، تنها ده روز پس از قتل عام باتاکلان، وارد این شهر میشود. روزهایی که اهالی پاریس اندوهشان را پیچیده در شالی نامرئی تاب می آوردند و سکوت آزاردهنده شان دستمالی بود به جنس خود هوا که یکسان دور گردن اهالی و مهاجران پیچیده بود. باری، پژوهشگر افسرده ما که از آن سکوت سرد و سنگین به ستوه آمده در مترو با مردی رومانیایی آشنا میشود و ناخواسته از اسراری تاریخی و سیاسی سر در می آورد. خوب است کمی از متن داستان را با هم بخوانیم: ” آشکار بود که افسرده بودم. از شروع حملات عصبی ام آن قدری نمی گذشت… بدترین حملات عصبی دقیقا اینطورند: حس می کنی دلتنگی بی پایانی رشد می کند و رشد می کند ولی هرگز نمی تواند سرریز شود. هیچ کس پلک نمی زند و این همان وقتی است که به سرت می زند واقعا داری مشاعرت را از دست می دهی. چهارشنبه شبی نیاز به نعره کشیدن از تاب تن گذشت. در واگن مترو بودم. به سن میشل می رفتم. چیزی که جلویم را گرفت یا نجاتم داد جمله ای بود که کسی روی یکی از درها حک کرده بود: با همسایه ات سخن بگو… به سمت راستم نگاه کردم. مردی را دیدم. جذاب و چشم آبی و پنجاه و چند ساله و خوش لباس. سرش به تلفن همراهش گرم بود. دوباره به جمله حک شده روی در نگاه کردم تا مطمئن شوم درسی را که تقدیر به من آموخته بود درک کرده ام: با همسایه ات سخن بگو.”

داستان ” مادر”، نوشته جیکوب اِم هانگو قصه جوانه زنی است که در قبیله ای افریقایی باورهای سنتی و نظام مرد سالار دهکده را زیر پا می گذارد و برای نخستین بار از چیزهایی تازه سخن می گوید. و ناخوانده پیداست که فرجام چنین کاری چه خواهد بود. ولی تومبی، قهرمان قصه ما، بطرزی معجزه آسا از عقوبت ریش سفیدان و متعصبان دهکده جان سالم به در می برد.

داستان” حفره”، نوشته پمی اگودا از روح خانه ها می گوید. از اینکه خانه ها می دانند ساکنانشان چه در سر می گذرانند و هم از این رو آنان را تادیب یا از آنان محافظت می کنند.

داستان “قفل ساز” نوشته گری وولف لاجوی، اما از احوال کسانی می گوید که در چشم مردم خوار و حقیرند ولی پشت ظاهر غریب شان عالمی دگر دارند. قفل سازی کم حرف ومردم گریز که زندگی به انزوا می گذراند، از شوخی روزگار درهای بسته را به روی صاحبان شان باز می کند. او در خلوت خود به مسایلی عمیق فکر می کند، مسایلی که دانشمندان عالم در حل آن درمانده اند. بعنوان مثال ماهیت صفر. بنظر قفل ساز صفر نمادی است که دور هیچ حلقه زده. ولی این حلقه شکسته نشده می تواند بطرزی متناقض نما به معنای همه چیز هم باشد. او آموخته ریاضی دانان و فیزیکدانان مطمئن نیستند که صفر واقعی است یا اساسا باید آن را حاضر دانست یا غایب. ولی می داند پاسخ به این سوال خیلی چیزها را روشن می کند از جمله ماهیت سیاهچاله ها، ویژگیهای جاذبه ای خاص و منشا مه بانگ.

جالب است بدانید کتاب دیوانگان پاریس از داستان طنز نیز بی بهره نیست. داستان “عروس” نوشته کِی مینگ چانگ، داستان زنی میانسال است که با وجود آنکه سالهاست از ازدواج ش می گذرد هنوز با مادرشوهر فرتوتش مشکل دارد.