آشکار شدن «مرد مکتوم» در نیستان هنر

رمان «مرد مکتوم» نوشته حامد قربانی که از سوی نشر نیستان هنر منتشر و وارد بازار کتاب شده است روایتی چندلایه از جنگ، ایمان، تردید و حقیقت است؛ داستانی که از دل هور برمی‌خیزد و با عبور از سال‌های پرآشوب انقلاب و دفاع مقدس، به جست‌وجوی پاسخ یک پرسش محوری می‌رود: آیا قهرمان می‌تواند در غیاب خود، متهم شود؟

داستان رمان

راوی، مأمور امنیتی سپاه خوزستان، سال‌ها پس از پایان جنگ مسئول پرونده‌ای محرمانه می‌شود؛ پرونده‌ی فرمانده‌ای که پس از آخرین عملیاتش در سال ۱۳۶۷ ناپدید شده و شایعاتی از خیانت و جاسوسی‌اش برای ایران و عراق دهان به دهان می‌چرخد. راوی که خود سال‌ها در قرارگاه سرّی نصرت از نیروهای این فرمانده بوده، در اتهام تردید دارد. او با بازگشت به هور، میان نیزارها و خاطره‌ها، زندگی فرمانده‌اش را مرور می‌کند تا به حقیقت برسد.
داستان از سال ۵۷ آغاز می‌شود؛ جایی که نوجوانی در محله‌ی حصیرآباد اهواز، با پخش اعلامیه‌های انقلابی و مقابله‌ی هوشمندانه با نیروهای شاهنشاهی، نخستین نشانه‌های جسارت را بروز می‌دهد. پس از پیروزی انقلاب، با شکل‌گیری توطئه‌های داخلی و نفوذ عناصر وابسته به سازمان مجاهدین خلق و استخبارات عراق، شخصیت اصلی رمان در قامت نیرویی بومی و مردمی، مسئولیت تأمین امنیت شهر و مقابله با آشوب را بر عهده می‌گیرد. دشمنان نفوذی با انفجار، ترور و تفرقه‌افکنی می‌کوشند شهر را به آشوب بکشند، اما او با تکیه بر نیروهای محلی، اعتماد مردم و شناخت جغرافیای انسانی منطقه، به جنگ با آنها می‌رود.
با آغاز جنگ تحمیلی، روایت وارد مرحله‌ای تازه می‌شود. کمبود امکانات، خیانت‌های پنهان، نفوذ جاسوسان و بازی‌های پیچیده‌ی اطلاعاتی، فرمانده را به این نتیجه می‌رساند که نبرد اصلی نه‌ فقط در خط مقدم، بلکه در دل هور و در خاک دشمن جریان دارد. تشکیل قرارگاه سرّی و اعزام نیروهای بومی و مهاجر به مأموریت‌های شناسایی، قلب تپنده‌ی رمان را شکل می‌دهد. در این مسیر، شخصیت‌هایی خاکستری و چندوجهی وارد داستان می‌شوند: جاسوسانی که عاشق می‌شوند، زنانی که قربانی رقابت و حسادت می‌شوند، و رزمندگانی که میان اتهام و حقیقت گرفتارند.
رمان با اوج‌گیری عملیات‌ها، خیانت‌ها و سوءظن‌ها، به غیبت طولانی فرمانده و شهادت مظلومانه‌اش در هور می‌رسد؛ شهادتی که سال‌ها پنهان می‌ماند و حتی پس از آن، پرونده‌ی او همچنان پشت تردیدها باز می‌ماند.