چه… چه

شاعرانه و تامل برانگیز: کتابی که باعث می­شود مخاطب، لذت مطالعه­ی اثری خیال­انگیز را هم‌­زمان با دعوت­شدن به تفکر در­مورد مسایل بسیارمهم زندگی تجربه­کند. اتفاقی نادر در دنیای بزرگ کتاب کودک، به‌ویژه برای بچه­های سال­های پایان دبستان.

«چه و چه» کتاب کوچک بیست و چهار صفحه ایست که از هیجان و ماجراجویی رایج در کتاب­های گروه­ سنی «ج» نشانی ندارد و برخلاف آنها، مملو از رنگ و حوادث متنوع نیست. نویسنده و تصویرگر اثر، خانم زینب نیکخواه‌آزاد ، دنیای متفاوتی را بنا­ کرده. او درگام نخست، آرامش و عظمت دریا و تنهایی پسر را نشان داده و در ادامه با آگاهی ازعلاقه­ی کودکان به بزرگ دیده شدن، مفاهیم فلسفی «کوچک و بزرگ» را با زبانی قابل‌فهم برای مخاطب خود تشریح کرده­است.

دوستی «پسرچه» و «دریاچه» در این سطح باقی نمانده. بازی، حلقه­ی مفقوده­ی زندگی کودکان در دنیای‌امروز، آنها را نزدیک‌‌‌‌‌­­­تر می‌برد تا این که گفتگو درباره­ی ماجرای گنج پیش آمده و دریاچه همچون بیشتر ما بزرگترها، دارایی­های پسرچه، مادر و پدر و تمام آدم‌های بزرگ سرزمین، را بی­ارزش نامیده. چون: «گنج باید براق و جذاب و گرانقیمت باشد و خیلی کمیاب».

«چه و چه» تعارضاتی را که ما بزرگ­­ترها با آنها درگیریم و ناخواسته و نادانسته به بچه­ها انتقال می دهیم ،از زبان دریاچه بیان می‌­کند.مگر نه این که همه­ی ما به دنبال کسب پول و دارایی‌های بیشتر و چشمگیرتریم و بیش­تراوقات جایی برای عواطف و داشته‌های معنوی خود در­نظر نمی‌گیریم؟ اما این سبک از زندگی، بدون رنج و پشیمانی نمی‌تواند ادامه پیدا کند.

قهرمان­های کتاب، در سیر و سلوکی نه چندان واضح، به دریافتی عمیق و اصیل از زندگی رسیده وجهان اطراف خود را با فعال و مفید بودن برای دیگران تغییر داده­اند. رویدادی که متأسفانه بیشتر فرزندان ما درک و اطلاعی از آن ندارند چون خودخواهی را تنها راه رسیدن به اهداف می‌دانند.

اگر جزو والدین و معلمانی هستید که به رشد خصایل انسانی کودکان اهمیت می­دهند و معتقدند که آنها با چند مدرک تحصیلی و تسلط بر یکی دو زبان بین‌المللی نمی‌توانند به خوشبختی برسند و زندگی را با تمام جنبه­های شگفت انگیزش درک کنند، «چه و چه» انتخاب مناسبی برای‌تان خواهد بود. شما خواهید توانست بسیاری از مفاهیمی را که در گفتگو‌های معمولی، شکل موعظه­ می­گیرد با این کتاب به کودک انتقال دهید، در مباحثه‌ی دوستانه‌ای به افکار او راه یابید و دریچه ای را به سوی درک متقابل باز کنید: دستاوردی که در دوران پرآشوب نوجوانی همیشه همراه و یاورتان خواهد بود.

نویسنده و تصویر‌گر «چه و چه» دانش‌آموخته‌ی رشته‌ی طراحی‌صنعتی و از شیفتگان پی‌گیر ادبیات است. خانم زینب نیکخواه آزاد که در حرفه­ی خود اشیایی کاربردی را می‌سازد، داستان را حاصل کشف رابطه­ی ظریف ومعنوی این دو رشته می­داند. او نویسنده‌ایست که با انتخاب بی­زمان و بی­مکان و حتی بی­نام بودن شخصیت‌های داستان، آنها را ازقید محدودیت رهانده تا هر کودکی با هر پیشینه‌ی فرهنگی بتواند با جوهرمتن ارتباط برقرار کند.

پیش‌از‌این، کتاب «به سپیدی برف و به سرخی انار» ایشان نیز توسط «کتاب نیستان» به چاپ رسیده است.

آثار کوچک و بی­ادعایی همچون «چه و چه» به­سادگی می­توانند جای خود را در قلب مخاطب کودک بازکنند و ستاره‌ی روشن خاطراتش بشوند. امید که با «چه و چه» نیز چنین تجربه‌هایی رقم بخورد.