شهرام همتزاده
با دکتر شهرام همتزاده، استاد دانشگاه و مترجم برجسته آثار نیستان هنر از جمله کتابهای سویتلانا آلکسیویچ (برنده نوبل) و طنزهای دوران شوروی آشنا شوید.
دکتر شهرام همتزاده؛ مترجم آثار درخشان ادبیات روسی
دکتر شهرام همتزاده (متولد ۱۳۵۶ در شهرستان جلفا) استاد دانشگاه، پژوهشگر برتر و نویسنده کتب مرجع آکادمیک است. او امروزه به عنوان یکی از مترجمان سرشناس و جریانساز زبان روسی در ایران شناخته میشود.
ایشان با تسلط بینظیر بر ظرایف زبانی و بافت فرهنگی-تاریخی روسیه، آثار مهمی را ترجمه کرده است. او توانسته برخی از مهمترین شاهکارهای ادبیات معاصر، مستندنگاریهای سیاسی و کتابهای طنز تاریخی این کشور را به زبان فارسی بازآفرینی کند.
همکاری متمایز و مستمر او با انتشارات نیستان هنر در سالهای اخیر، منجر به خلق آثاری ماندگار و پرفروش در بازار کتاب ایران شده است.
پیشینه تحصیلی و جایگاه آکادمیک دکتر همتزاده
شهرام همتزاده مسیر علمی و دانشگاهی خود را به طور کامل در دانشگاه تهران گذرانده است. او پلههای ترقی علمی را در این موسسه مادر، یکی پس از دیگری طی کرد.
او در سال ۱۳۷۹ مدرک کارشناسی زبان و ادبیات روسی خود را دریافت نمود. سپس در سال ۱۳۸۴ موفق به اخذ مدرک کارشناسی ارشد آموزش زبان روسی از این دانشگاه شد. وی پایاننامه ارشد خود را به مقایسه حروف اضافه در زبانهای روسی و فارسی اختصاص داد.
وی سرانجام در سال ۱۳۹۴، دکتری تخصصی (Ph.D) خود را در رشته آموزش زبان روسی از دانشگاه تهران اخذ نمود. رساله دکتری تخصصی ایشان بر بررسی علمی ساختارهای قید فعلی در زبان روسی و روشهای بیان آنها در زبان فارسی تمرکز داشت. این اثر فصلی نو در مطالعات تطبیقی دو زبان گشود.
موفقیتهای پژوهشی دکتر شهرام همتزاده در دانشگاه شهید بهشتی
وی در حال حاضر به عنوان عضو هیئت علمی و استاد زبان روسی در دانشگاه شهید بهشتی مشغول به تدریس است. ایشان سابقه سالها تربیت نسل جدید مترجمان کشور را در کارنامه خود دارد.
کارنامه پژوهشی غنی او شامل نگارش کتابهای مرجع آموزشی نظیر «مقدمهای بر نحو زبان روسی» است. همچنین کتاب تحسینشده «واژهسازی در زبان روسی» از دیگر آثار اوست. او به خاطر تالیف اثر اخیر، موفق به کسب عنوان پژوهشگر برتر دانشگاه شهید بهشتی در سال ۱۴۰۴ شد.
وی همچنین دهها مقاله علمی-پژوهشی در نشریات معتبر داخلی و بینالمللی به چاپ رسانده است. از جمله این آثار میتوان به مقالات تخصصی منتشر شده در کشور روسیه اشاره کرد.
کارنامه ادبی و کتابهای دکتر شهرام همتزاده در نیستان هنر
تمرکز اصلی همتزاده در حوزه ترجمه مکتوب، بازآفرینی دقیق آثار چندصدایی است. او به ویژه بر پیوندگاههای تاریخ و ادبیات دوران اتحاد جماهیر شوروی سابق و روسیه معاصر تمرکز دارد.
قلم روان، وفاداری به متن اصلی و درک عمیق او از فضای سیاسیاجتماعی روسیه، جایگاه ویژهای به آثار او بخشیده است. مهمترین ترجمههای ایشان که توسط انتشارات نیستان هنر به بازار عرضه شدهاند، شامل آثار زیر است:
-
سه اثر ماندگار از سویتلانا آلکسیویچ: کتابهای تکاندهنده و مستند «زمزمههای چرنوبیل»، «زمان دستدوم» و «شیفتگان مرگ» که از نویسنده برنده جایزه نوبل ادبیات ۲۰۱۵ ترجمه شدهاند.
-
خرمآباد (اثر آندری ولاس): رمان تحسینشده و برنده جایزه معتبر آنتیبوکر روسیه در سال ۱۹۹۸ که ترجمه آن عنوان محقق برتر را برای وی به ارمغان آورد.
-
دنیایی رو به دگرگونی: آخرین نوشته، خاطرات و میراث مکتوب میخائیل گورباچف، آخرین رهبر اتحاد جماهیر شوروی پیش از فروپاشی.
-
مجموعه طنز سیاسی دوران شوروی: دو جلد کتاب جذاب و خواندنی «داس و خنده» و «چکش و خنده» (اثر میخائیل میلنیچینکو) که با نگاهی طنزآمیز، لطیفههای ممنوعه دوران خفقان کمونیستی را بررسی میکند.
-
توطئه کرملین: کتابی مستند و افشاگرانه نوشته والنتین استیپانکوف و یوگنی لیسوف (دادستانهای وقت روسیه) در خصوص اسناد حوادث و رازهای کودتای ۱۹ اوت ۱۹۹۱.
دیگر فعالیتها، سوابق متمایز و افتخارات علمی
علاوه بر همکاریهای گسترده با نیستان هنر، از دیگر آثار ترجمه شده شهرام همتزاده در بازار کتاب میتوان به کتاب «قتل خانواده سلطنتی» اشاره کرد. این کتاب به بررسی اسناد محرمانه قتل آخرین تزار روسیه، نیکالای دوم، میپردازد.
کارنامه شغلی او نشاندهنده پویایی متمایز او در عرصههای مختلف است. وی از سال ۱۴۰۳ به عنوان مترجم رسمی قوه قضاییه فعالیت دارد. او در طول سالها فعالیت حرفهای، افتخارات متعددی مانند عنوان دانشجوی ممتاز دکتری دانشگاه تهران و مدرس نمونه را کسب کرده است.
تجربیات میدانی گسترده او شامل سالها مترجمی همزمان و کتبی در فدراسیون کشتی و ارتش است. او همچنین در همایشهای بینالمللی ریلی و جذب سرمایهگذاری به عنوان مترجم حضور داشته است.
وی حتی سابقه مترجمی برای گروههای امدادرسان روسیه و اوکراین در حادثه زلزله بم را در کارنامه خود دارد. این تجربیات میدانی، به درک واقعگرایانه او از زبان زنده و معاصر روسی کمک شایانی کرده است. انعکاس این تجربه تخصصی به وضوح در قلم ترجمههای ایشان مشهود است.
