سنجاب شکمو

گفتگو درباره­ی ارزش­های اخلاقی با نسلی که در احاطه­ی امواج سهمگین مادّی­گرایی قرار دارند و بسیار زودتر از نسل­های گذشته، با رقابت­ها و چشم و هم چشمی­های مالی آشنا می­شوند، بسیار سخت است. اگر قبلاً سنین نوجوانی و جوانی جایگاه جولان مادیّات دربحث­های دانش­آموزان بود، حالا شاهد حرف زدن بچه­های پیش­دبستانی و سال­های نخست مدرسه از ماشین شاسی بلند و … هستیم.

والدین آگاهی که خود با پایبندی به اصول زندگی می­کنند، اغلب در برخوردهای کودک با فضایی خارج از خانواده، از سخنان جدیدش جا می­خورند و از خود می­پرسند که چگونه می­توانند به فرزند خود بباورانند که چیزهایی بسیار مهم­تر و ماندگارتر در دنیا وجود دارد؟

جلد هشتم «مجموعه­ی قصه­های آبدار» مفهوم دوستی و کمک به هم­نوع را به ساده­ترین شکل به مخاطبان پنج تا هشت ساله معرفی می­کند. «سنجاب شکمو» قصه­ی کوچک و ساده­ای دارد که از نظر انتخاب نوع کلمات و چرخه­ی رویدادها، برای گروه سنّی «الف» و «ب» قابل فهم است. آنها به راحتی می­توانند خودشان را به جای شخصیت­ها بگذارند و فضای خیالی­اش را باور کنند.

شهرام یوسفی به خوبی از تجربه­های آشنا و مشترک کودکان استفاده کرده تا احساس دوستان قهرمان اصلی در بخش نخست ماجرا را بفهمند و ببینند که وقتی سنجاب شکمو نمی­خواست، خوراکی­های خود را شریک شود چه حالی می­شدند.

قهرمان حسابگر کتاب، تصور می­کرد رفتاری منطقی دارد و با رسیدن زمستان می­تواند با آسایش در لانه­اش استراحت کند و از آذوقه­ی فراهم آمده، بخورد. ولی ماجرا، درست مثل زندگی واقعی، به شکل از پیش تعیین شده جلو­نمی­رود و او در میان برف، بدون غذا و سرپناه باقی می­ماند. غم سنجاب در این بخش، همچون طمع و بی­اعتنایی­اش به دیگران در قسمت قبلی، به خوبی توسط تصویرگر کتاب نرگس نیکویی نشان داده شده­است.

امّا همه چیز با پشیمانی قهرمان بد رفتار تمام نمی­شود و خالق اثر، رشد و پویایی را برای همه­ی شخصیت­ها ایجاد می­کند. ساکنان جنگل، کارهای ناپسند او را تلافی نمی­کنند و برخلاف توصیه­ی رایج این روزها، درصدد انتقام بر نمی­آیند. فضای اثر به سمت صلح و مهربانی می­رود و به مخاطب خود، ارزش­هایی را انتقال می­دهد که بسیار به آن نیاز دارند.

«سنجاب شکمو» کتابی درباره­ی دوستی، کمک به دیگران و عدم مقابله به مثل است. نکاتی که اگر بچّه­ها بیاموزند، زندگی روزمرّه­ی­شان از حالا تا همیشه، تغییر می­کند.