زندگی ما سراسر امتحان است

ژوئن 30, 2018


شاید بتوان گفت قاب ادبیات، به ویژه داستان ،آینه تمام نمای یک ملت و یک دیار است. و داستان کوتاه برش هنرمندانه و پررنگی  است از بخشی از زندگی، رویدادها، روابط انسانی و…

و تلنگری برای نگاه و توجه جدی تر.

نویسنده‌ هم برای نگارش هر اثری دغدغه‌ها و ایده‌آل‌های زیستی جدی‌ در سر دارد و خود را مدیون جامعه خویش می داند و جامعه نیز از او انتظار ویژه ای دارد.

در تاریخچه ادبیات داستانی زیباترین داستان ها در فرم بومی و اقلیمی نگاشته شده و شاید بتوان گفت سرآغاز داستان نویسی همین گونه بوده است و نویسندگان هیچگاه از دغدغه های زندگی مردم دور نبوده اند.

در ادبیات بومی و اقلیمی آمال، آرزوها، اعتقادات ، باورها، روابط انسانی و زندگی تلخ و شیرین مردم یک دیار به تصویر کشیده می شود و زمانی ابعاد هنری و ادبی آن شکوفا خواهد شد که بتواند خواننده را دنیای خود همراه نماید و خواننده در آن دنیای تازه، خود را کشف کند.

بسیاری معتقدند که ماموریت مهم ادبیات داستانی این است که دنیای تازه ای بیافریند و خواننده در آن دنیا خود را کشف می کند و به تفکر منطقی دست یاید.

همگان می دانند که واقعیت های موجود، از هم گسیخته و پراکنده اند و هنگامی که به صورت داستان ارائه می شود نظم می یابند و هرچه ساختار آن قوی تر باشد درک دنیایی که نویسنده قصد القای آن را دارد، بهتر صورت می گیرد.

داستان نویس اگرچه نمی تواند جلوی بسیاری از دردها و مشکلات را بگیرد اما وظیفه مهم او این است که آن دردها و صحنه ها را پررنگ نماید تا جامعه به آن توجه نماید و به آن بیندیشد.

با چنین رویکردی، مجموعه داستان «چمدان سفر»  را می‌توان مجموعه‌ای خلاق از تلفیق داستان‌ بومی، زبان طنز و ادبیات ساده‌ای که گاه تنه به تنه داستان نوجوان نیز می‌زند، دانست.

این مجموعه شامل شش داستان کوتاه؛ سفر در شب، امتحان نهایی، آن روز برفی، مبارک بادی، پرچین ها و بخور سوزان است

در داستان سفر شب؛ پدر و پسری به سفر می روند و در طی این سفر کوتاه با مشکلات مواجه می شوند. گاهی اوقات روابط انسانی به خاطر نگاه موقعیت اندیش ما انسانها، زیر چکمه های زور، ثروت و مقام له می شود. مسافر به عنوان یک انسان مسافر، ارزش و اعتباری ندارد اما همین که ملبس به مقام وموقعیت می شود، یک باره روابط تغییر می کند. که این روابط با زبان طنز و تعلیق مناسب ، خواننده را با خود همراه می کند تا جایی همگان از مشاهده چنین رفتارهایی شرمنده می شوند

در امتحان نهایی همه زندگی ما در امتحان است و برای پیروزی بر آن باید سختی های فراوانی را متحمل شد و پیروزی از آن کسانی است که سخت کوشانه تلاش می کنند و در مقابل مشکلات ناامید نمی شوند. در این داستان دانش آموز روستایی هم درس می خواند و هم در کنار درس باید کار کند و دوش به دوش پدرو مادرش در کار کشاورزی و دامداری زحمت بکشد. در این داستان با ایجاد ماجراهای زیبا و ملموس،با خواننده همذات پنداری می شود.

در آن روز برفی در زیر نزول برکات و نعمات الهی، بسیاری از ما آدم ها فقط به سود خودمان آنی می اندیشیم. حتی اگر به دوستمان دروغ بگوییم.

دو نوجوان در روز سرد زمستانی به شکار می روند و قرار شد با هم دوست و یکرنگ باشند و هرچه را شکار کردند به مساوی تقسیم کنند. اما هر کدام به سر همدیگر کلاه می گذارند و در نهایت خداوند نیرنگ هر دو را بر ملا می کند.

در مبارکبادی عده ای از رعایا با هیجان و شور و شعف فراوان به مبارک گویی ارباب خود می روند. اما ارباب با وجود داشتن آن همه سرمایه یک چیز را کم دارد و آن معرفت انسانی و ادب است. مردان روستایی با سرخوردگی بر می گردند.

در پرچین ها، کودک روستایی اسیر فقر فرهنگی و باورهای غلط است. چشمان ضعیفی دارد اما خانواده نمی خواهند عیب او بر ملا شود و از درمان او خودداری می کنند. باورهای غلط همچون پرچین و حصاری است در مقابل پیشرفت جوامع. و زدودن چنین باورهایی نیاز به فرهنگ سازی غنی دارد.

در بخور سوزان آفت بی سوادی و فقر فرهنگی باعث می شود که بیمار دارو را اشتباه بخورد و بیماری اش وخیم تر می شود و…

بسیاری از داستان‌های کوتاه او در این مجموعه به تناسب چنین اتفاقی در محیطی بومی مناطق روستایی گرگان رخ می‌دهد. محیطی که سادگی و بکر بودن روستایی شمال ایران را به خوبی در خود تجمیع کرده است و خوانش هر کدام از آنها به واقع مانند مشاهده یک تابلوی زیبای رئال از این زیست بوم رویایی به شمار می‌رود.

چند نفر از کارشناسان معتقد بودند که نویسنده مجموعه سعی نموده جغرافیای زیستی شمال ایران را در بستر داستان ها به خوبی بشناساند و از جذابیت‌های دیداری آن به عنوان دستمایه روایت داستان به خوبی مطلع و در استفاده از آنها تواناست.

نویسنده اما برای خلق داستان‌های خود از زبان طنزی زیرپوستی نیز بهره می‌برد، طنزی که به جای قهقهه بیش از هر چیز زبان داستان را شیرین می‌کند و خوانش متن را برای مخاطب تسهیل. او در کنار این اتفاق از ادبیاتی شکل گرفته با جملاتی ساده و شخصیت‌های عمدتا نوجوان برای شکل‌دهی به داستان و یا روایت آنها بهره می‌برد و همین اتفاق به صمیمت داستان‌های او بیش از هر چیز افزوده است.

به گفته بسیاری از کارشناسان و دوستان علاقمند به ادبیات جدی داستانی، از ویژگی های بارز این مجموعه ادبیات ساده، طنز ملایم ، نثر صمیمی ، تعلیق مناسب و همذات پنداری خواننده با آن است.

امیدوارم با خواندن این مجموعه نویسنده را از نقطه نظرات خویش بی نصیب نگذارید.

 

منبع: الف