سید مهدی شجاعی



سید مهدی شجاعی در سال ۱۹۶۰ میلادی در تهران به دنیا می آید و هفده سال بعد با دیپلم ریاضی وارد دانشکده هنرهای دراماتیک می شود، برای ادامه تحصیل در رشته تئاتر. او در بدو ورود به دانشکده، گرایش کارگردانی تئاتر را بر می گزیند و حدود سه سال نیز با همین گرایش پیش می رود و عموم واحدهای کارگردانی را پشت سر می گذارد. در این زمان که به سن بیست سالگی رسیده است، از میان مسیرهای مختلف پیش رو، نویسندگی را به عنوان عشق و حرفه و زندگی بر می گزیند و تصمیم می گیرد که همه فعالیتهایش را با این انتخاب همسو گرداند.
تغییر رشته از کارگردانی به نمایشنامه نویسی و ادبیات دراماتیک و اعلام انصراف از ادامه تحصیل در رشته علوم سیاسی علیرغم گذراندن عموم واحدهای مهم و اساسی، تمرکز بیشتر در داستان نویسی و حضور قلمی در مطبوعات و ….. همگی اقداماتی هستند که بر سرعت او در این مسیر می افزایند.
اصلی ترین دغدغه ی سید مهدی شجاعی، طی سه دهه گذشته و نیز محور اصلی تمام فعالیت های اجرایی او طی این سالها، هنر و ادبیات متعهد، اعتلای فرهنگ و هنر دینی و تقویت و سامان بخشی هنرمندان این عرصه است.
این حرکت با صفحه فرهنگی روزنامه جمهوری اسلامی و مجله صحیفه آغاز می شود و مجله صحیفه از همان ابتدا پناه و پایگاه هنرمندان انقلاب در رشته های مختلف تلقی می گردد.
حضور او در اولین تشکل هنرمندان پس از انقلاب در قالب حوزه اندیشه و هنر اسلامی که بعداً به نام حوزه هنری شناخته می شود حاکی از همان دغدغه همیشگی و بنیادین اوست.
او معاونت هنری حوزه هنری را بر اساس همین دغدغه ها می پذیرد و بخشی از اهداف و آمال خود را در زمان تصدی مدیریت انتشارات برگ محقق می سازد.
در این دوره او با برادر و یاوری همدل و همراه پیوند می خورد و این پیوند منشاء ظهور برکات عدیده ای در عرصه فرهنگ و هنر دینی می شود.
این یاور و برادر همدل، شهید سید مرتضی آوینی است که همزمان مسئولیت سردبیری مجله سوره را به عهده می گیرد و به این ترتیب شکوفاترین دوران فعالیت حوزه هنری -در عرصه کتاب و مطبوعات- رقم می خورد.
در این سالها انتشارات برگ موفق به انتشار صدها عنوان کتاب در عرصه های مختلف فرهنگی و هنری می شود که در میان آنها اولین آثار بسیاری از نویسندگان و هنرمندان متعهد کشورمان به چشم می خورد.
در این سالها مسئولیت سردبیری مجله رشد جوان نیز به عهده ی اوست که در آن زمان، پر تیراژترین مجله برای نسل جوان محسوب می شود. در همین سالها طرح تشکیل مجمع هنرمندان مسلمان در ذهن او شکل می گیرد و نخبگان این عرصه را برای تشکیل هسته اولیه مجمع دعوت می کند.
این مجمع که شهید آوینی نیز یکی از ارکان مؤسس آن است به تدریج توسعه و گسترش می یابد و نقش مؤثری در رشد و تصحیح حرکت های فرهنگی ایفا می کند.
شجاعی در سال ۱۳۷۴ مجله فرهنگی و هنری نیستان را بنیان می گذارد و خبرگان و صاحب نظران این عرصه را به همکاری فرا می خواند و با حضور و مساعدت هنرمندان متعهد و اندیشمند، الگوی یک مجله سالم و مستقل فرهنگی را ارائه می کند. در همین ایام، انجمن قلم شکل می گیرد و دبیرخانه ی آن فعالیتش را در دفتر نیستان آغاز می‌کند.
و پس از آن به تأسیس انتشارات نیستان مبادرت می ورزد تا بلکه در بستر نشر به برخی از اهداف و برنامه‌های خود دست پیدا کند. انتشارات کتاب نیستان در سال های ۱۳۷۷ تا ۱۳۹۳ بیش از ۱۶۰۰ عنوان کتاب منتشر کرده است که بیش از ۵۰ جایزه داخلی و خارجی را به خود اختصاص داده اند.
او همزمان با عضویت موظف در هیأت مدیره کانون پرورش، مدتی مسئولیت معاونت تولید و معاونت بین الملل را بر عهده می گیرد و در کنار آن به اغلب نهادهای فرهنگی و هنری کشور مشاوره می دهد.
عضویت در شورای سیاستگزاری حوزه هنری، هیأت امنای بنیاد فارابی، هیأت نظارت بر کتاب کودک و نوجوان، شورای سیاستگزاری تئاتر کشور، شوراهای سینمایی وزارت ارشاد اسلامی، شورای تولید سیما فیلم، جهاد دانشگاهی، آموزش و پرورش و …. بخشی از مشغله های او در دو دهه اخیر است.
عضویت در هیأت داوران برخی از جشنواره های بین المللی از جمله جشنواره فیلم قاهره، چند دوره عضویت در هیأت داوران جشنواره فیلم فجر و فیلم کودک اصفهان و جشنواره تئاتر فجر و جشنواره تئاتر ماه و ….. .
سرپرستی دو دائره المعارف:
۱- تاریخ امام حسین (ع) (موسوعه) بیست جلدی
۲- دانشنامه اسلامی برای نوجوانان (دو جلدی)
با همه این احوال، از سید مهدی شجاعی تاکنون حدود ۱۲۰ عنوان کتاب منتشر شده که نزدیک به هشتاد عنوان آن برای مخاطبین کودک و نوجوان تألیف یا ترجمه شده و حدود چهل عنوان دیگر برای مخاطبین عمومی در قالب داستان کوتاه، رمان، نمایشنامه، فیلم نامه و نثر ادبی تألیف و انتشار یافته و برخی از این آثار به زبانهای: انگلیسی، فرانسه، عربی، اردو، سواحلی، ترکی استانبولی و آلمانی ترجمه و منتشر شده. برخی از آثاری که تاکنون ترجمه شده اند عبارتند از: رمان «دموکراسی یا دموقراضه» توسط انتشارات Fog&Candle به زبان انگلیسی. ۲۰ داستان توسط انتشارات Fog&Candle به زبان انگلیسی. ۲۰ داستان توسط انتشارات profile به زبان کرواتی. مجموعه داستان آبی اما به رنگ غروب توسط رایزنی دمشق.
یک بررسی پژوهشی و آماری نشان می دهد که پس از پیروزی انقلاب اسلامی از میان تمامی کتب منتشره و آثار خلق شده توسط نویسندگان کشورمان بیشترین مقدار تقدیر و تحسین و تقدیم جوائز در عرصه داستان و ادبیات داستانی و قالب کتاب و مطبوعات را آثار این نویسنده به خود اختصاص داده است.
از شجاعی داستان «دو کبوتر، دو پنجره، یک پرواز» در کتاب درسی ادبیات فارسی پیش دانشگاهی رشته انسانی به چاپ رسیده است.
فیلمنامه های: «آخرین آبادی»، «بدوک» و «پدر»، کار مشترک او با مجید مجیدی است، و فیلمنامه سه اپیزودی «قله دنیا» کار مشترک او با بهزاد بهزادپور. که سه کار اول توسط مجید مجیدی و قله دنیا توسط عزیزالله حمیدنژاد کارگردانی و تولید شده اند.
فیلم های: «تویی که نمی شناختمت»، «کمین»، «آخرین پرنده، آخرین سنگ» و «همیشه پای یک زن در میان است» با اقتباس از داستان‌های او ساخته شده.
از فیلمنامه‌های او «کلانتری غیرانتفاعی» توسط یدالله صمدی و فیلمنامه «مسافر کربلا» توسط بیژن شکرریز، کارگردانی و تولید شده است.
هم چنین در سال ۱۳۸۷ سوئیت سمفونی رسول و عشق امید با نویسندگی و طراحی و کارگردانی شجاعی و آهنگسازی لوریس چکناوریان به روی صحنه رفت.
فیلمنامه های سینمایی و تلویزیونی دیگری که توسط او نگارش یافته و هنوز پایشان به دوربین باز نشده:
•    مردی از جنس نور (سینمایی)
•    مرد رؤیاها (سیزده قسمت تلویزیونی)
•    یوسف (بیست و شش قسمت تلویزیونی)
نمایشنامه های سید مهدی شجاعی که هم به طور مجزا و هم به شکل مجموعه در جلد دوم سانتاماریا انتشار یافته و بارها توسط کارگردانان مختلف در تهران و شهرستانها به روی صفحه رفته عبارتند از:
•    عشق به افق خورشید
•    خار و دل
•    ساحل
•    مجلس گل
•    رسم بر این است.
جوائز:
جشنواره کتاب کانون:
•    دیپلم افتخار به کتاب راهی که می ماند
•    دیپلم افتخار به کتاب در راه مانده
•    دیپلم افتخار به کتاب از دیار حبیب
•    دیپلم افتخار به کتاب پدر، عشق و پسر
***
کسب رتبه اول در زمینه داستان و قطعه ادبی در دومین دوره مسابقات فرهنگی دفاع مقدس
کسب رتبه اول و لوح سپاس برای مقاله غیبت یا غفلت در جشنواره برترین های فرهنگ مهدویت
تجلیل در اولین همایش عاشورا و انتظار به خاطر خلق آثار ارزنده در مکتب عاشورا و فرهنگ انتظار
لوح سپاس به خاطر تألیف کتاب خورشید نیمه شب در ششمین جشنواره کتابهای آموزشی رشد
***
برگزیده بیست سال داستان نویسی پس از انقلاب
یادبود بهترینهای ادبیات داستانی به خاطر کتاب امروز بشریت….
***
سال ۱۳۸۰
لوح جایزه ویژه همایش به خاطر رمانهای آفتاب در حجاب؛ پدر، عشق و پسر؛ از دیار حبیب
لوح سپاس و تندیس همایش به خاطر دو قصه: کسی که آمدنی است و ضریح چشمهای تو
در نخستین همایش ادبی و هنری عاشورا مرکز مطالعات و تحقیقات ادبیات و هنر دینی
***
اسفند ۸۵
لوح تقدیر بخش ادبیات داستانی به خاطر مجموعه آثار
نمایشگاه بزرگ فرهنگ عاشورا
بنیاد شهید و امور جانبازان
***
تجلیل در نخستین یادواره ی سراسری طلوع سرخ به خاطر هنر آیینی پیرامون ساحت ملکوتی اهل بیت بویژه هنر عاشورایی
حوزه هنری
***
کتاب والعادیات حائز رتبه اوّل در سومین جشنواره ی انتخاب کتاب سال قصه های قرآنی، پیامبران، ائمه و صحابه
کتاب از دیار حبیب حائز رتبه سوّم در همین جشنواره
سازمان اوقاف و امور خیریه
***
سال ۱۳۸۶
تجلیل در رشته ادبیات داستانی
نخستین دوره جایزه فرهنگی _هنری غدیر
سازمان فرهنگی هنری شهرداری_ موزه امام علی
***
سال ۱۳۸۷
لوح تقدیر در حوزه متون ادبی
موزه قرآن_ اخلاق و نیایش در آئینه ی هنر و پژوهش
سال ۱۳۸۷
انتخاب به عنوان چهره ماندگار ادبیات ایران

مجموعه آثار سید مهدی شجاعی
الف: تألیف بزرگسالان
۱- کشتی پهلوگرفته (رمان) – چاپ چهل و دوم – جمع تیراژ : ۵۴۵۰۰۰ نسخه
۲- دست دعا، چشم امید – چاپ نوزدهم – جمع تیراژ: ۱۴۷۰۰۰ نسخه
۳- خدا کند تو بیایی – چاپ بیست و یکم – جمع تیراژ: ۳۰۰۰۰۰ نسخه
۴- بر محمل بال ملائک
۵- بوی سبز پونه ها
۶- از دیار حبیب (داستان بلند) – چاپ پانزدهم – جمع تیراژ: ۸۷۰۰۰ نسخه
۷- شکوای سبز (۱) – چاپ ششم – جمع تیراژ: ۶۰۰۰۰ نسخه
۸- پدر، عشق و پسر (داستان بلند) – چاپ سی و ششم – جمع تیراژ: ۲۸۰۰۰۰ نسخه
۹- متقین – چاپ هفدهم – جمع تیراژ: ۸۱۰۰۰ نسخه
۱۰- آفتاب در حجاب (رمان) – چاپ بیست و پنجم – جمع تیراژ: ۱۴۶۰۰۰ نسخه
۱۱- صمیمانه با جوانان وطنم – چاپ دهم – جمع تیراژ: ۷۶۰۰۰ نسخه
۱۲- ضیافت (مجموعه داستان)
۱۳- ضریح چشمهای تو (مجموعه داستان). چاپ نهم. جمع تیراژ: ۵۱۰۰۰ نسخه.
۱۴- دو کبوتر، دو پنجره، یک پرواز (مجموعه داستان). چاپ دهم. جمع تیراژ: ۷۹۰۰۰ نسخه
۱۵- امروز بشریت … (مجموعه داستان)
۱۶- عشق به افق خورشید (نمایشنامه)
۱۷- خار و دل (نمایشنامه)
۱۸- رسم بر این است (نمایشنامه)
۱۹- بدوک (فیلمنامه)
۲۰- گزیده ادبیات معاصر (مجموعه داستان)
۲۱- سانتاماریا ۱ (مجموعه داستان) – چاپ دوازدهم – جمع تیراژ :۷۰۰۰۰
۲۲- شکوای سبز (۲) – چاپ ششم – جمع تیراژ: ۱۳۵۰۰۰
۲۳- مردان و رجزهایشان – چاپ هفتم – جمع تیراژ:۶۶۰۰۰
۲۴- زیارت عاشورا – چاپ چهارم – جمع تیراژ: ۴۰۰۰۰
۲۵- غیر قابل چاپ (مجموعه داستان) – چاپ پانزدهم – جمع تیراژ: ۶۸۰۰۰
۲۶-رزیتاخاتون (طنز) – چاپ نهم – جمع تیراژ: ۴۵۰۰۰
۲۷- آیینه زار – چاپ هشتم – جمع تیراژ: ۴۵۰۰۰
۲۸- طوفان دیگری در راه است (رمان) – چاپ دهم – جمع تیراژ: ۴۶۰۰۰
۲۹- سانتاماریا ۲ (مجموعه نمایشنامه) – چاپ چهارم – جمع تیراژ: ۱۳۰۰۰
۳۰- مناجات – چاپ یازدهم – جمع تیراژ: ۵۳۰۰۰
۳۱- آیین زندگی – چاپ دهم – جمع تیراژ: ۱۵۳۷۰۰۰
۳۲- آسمانی ترین مهربانی – چاپ هفتم – جمع تیراژ: ۴۵۰۰۰
۳۳- دعای کمیل – چاپ دوم – تیراژ:۱۰۰۰۰
۳۴- کرشمه خسروانی (نمایشنامه) – چاپ دوم – تیراژ: ۱۰۰۰۰
۳۵- سری که درد… می‌کند (مجموعه داستان) – چاپ دوم – تیراژ: ۲۰۰۰۰
۳۶- سقای آب و ادب (رمان) – چاپ دهم – تیراژ: ۵۰۰۰۰
۳۷- کمی دیرتر (رمان) – چاپ هشتم – تیراژ: ۴۰۰۰۰

(مجموعه داستان)
ب: تألیف کودکان
۱- ایمان و گندم
۲- برای همه برای همیشه
۳- جای پای خون
۴- اندوه برادر
۵- والعادیات
۶- در راه مانده
۷- قصه دو گنج
۸- کاری باید کرد
۹- حکایت آن سر
۱۰- وقتی او بیاید
۱۱- کشتی نوح
۱۲- وای تشنگی …..
۱۳- سلام بر وحی
۱۴- فصل خوب پیوستن
۱۵- خورشید نیمه شب
۱۶- یک اسب و دو سوار
۱۷- خیانت یهودا
۱۸- با تو سخن گفتن
۱۹- همسفر آفتاب
۲۰- پشت پنجره
۲۱- اولین زمستان جوجه ها
۲۲- قصه پلنگ سفید
۲۳- راهی که می ماند
۲۴- مشورت با حیوانات
۲۵- برای همه، برای همیشه
۲۶- بعد از نوزده
۲۷- آخرین پرنده، آخرین سنگ
۲۸- دختر آسمانی

پ: ترجمه کودکان
۱- برای اینکه ماهیها نمیرند
۲- پرنده و شکارچی
۳- در قصر ملک خاتون
۴- فرار ….فرار
۵- خانه ی خودمان
۶- قهر اسباب بازیها
۷- مموش! کجا بودی؟
۸- سفر خرس کوچولو
۹- آرزوهای فیلی
۱۰- دیدنی نیست
۱۱- مروارید
۱۲- آموزش هنرهای تجسمی ۱ و ۲
۱۳- دوست قهوه ای
۱۴- ملخها در شهر (بازنویسی)
۱۵- دو پرنده کوچک
۱۶- گربه ی خودخواه
۱۷- ماهی رنگین کمان
۱۸- قصه میمون کوچولو
۱۹- یک تپه، یک گودال
۲۰- چهارپا
۲۱- خداوند شبان من است
۲۲- بزرگترین نام روی زمین
۲۳- خدا مرا می شناسد
۲۴- موش خواب آلود
۲۵- اسب شاخ طلایی
۲۶- جغد کوچک ترسو
۲۷- دختر چینی
۲۸- ما گرگ هستیم
۲۹- ما خرس هستیم
۳۰- راهت را انتخاب کن
۳۱- اول تو، دوم من
۳۲- خواب بهار
۳۳- بهار کجاست؟
۳۴- پیشی و ببری
۳۵- موشی و جزایر اسرارآمیز
۳۶- هرگز به سنجاب اعتماد نکن
۳۷- روباه نقره ای
۳۸- قو
۳۹- جغد
۴۰- کاری برای مادر
۴۱- آدم برفی مهربان
۴۲- درخت افرا
۴۳- ما دلفین هستیم
۴۴- پرواز پنگوئن
۴۵- بچه شیر تنها نمی ماند
۴۶- درخت گیلاس
۴۷- هفت موش کور
۴۸- میمونی که ماه را می خواست
۴۹- سنگ های درخشان
۵۰- ماهی رنگین کمان و نهنگ پیر
۵۱- جنگل کوچک
۵۲- ماهی رنگین کمان و یک اتفاق دیگر